Körfez psikolog desteği arayanlara bir klinik psikolog olarak iki yol sunuyorum: Nazer Inn İş Merkezi içindeki İzmit Yahyakaptan ofisimde yüz yüze görüşme ya da evden online danışmanlık. Ben Yağmur Beste Efe; vardiyalı çalışmanın uykuya, ruh haline ve aile içi düzene etkisini bilişsel davranışçı terapi araçlarıyla ele alıyorum. Eşler ya da bütün aile birlikte de başvurabilir. Hereke gibi insanların birbirini yakından tanıdığı yerleşimlerden gelenler için gizliliğin nasıl korunduğunu ilk görüşmede açıkça konuşuruz.
Körfez merkezinden İzmit Yahyakaptan ofisine
- Yol mesafesi
- yaklaşık 24 km
- Araçla
- trafiksiz yaklaşık 20 dakika
- İzmit’e vardıktan sonra
- Akçaray tramvayı: Yahya Kaptan durağından yürüyerek yaklaşık 10 dakika, Otogar durağından yürüyerek yaklaşık 12 dakika
Değerler yaklaşıktır; Körfez Belediyesi çevresinden OpenStreetMap verisiyle hesaplanmıştır. Yoğun saatlerde süre uzayabilir.
Vardiya çizelgesi bütün evin saatini belirlediğinde
Körfez, Tüpraş İzmit Rafinerisi’nin bulunduğu ilçe. Rafineride ya da çevredeki sanayi işletmelerinde vardiyalı çalışan birinin evinde çizelge, yalnızca onun değil herkesin saatini belirler. Biri gündüz uyumaya çalışırken diğeri çocukları sessiz tutmaya uğraşır; yemek saati, okul çıkışı ve akraba ziyareti vardiyaya göre yeniden kurulur. Vardiya değişim haftaları ayrıca zorlayıcıdır: Beden yeni saate alışmaya çalışırken evdeki herkes de ona göre yeniden ayarlanır.
Vardiyalı ailelerde sık duyulan cümleler bu yükü iyi özetler:
- "Aynı evde yaşıyoruz ama birbirimizi görmüyoruz."
- "Çocuklar beni hep uyurken görüyor."
- "Bayramı da doğum gününü de vardiya listesine bakarak planlıyoruz."
- "Evin bütün yükü benim omzumda."
Bu cümlelerin arkasında çoğu zaman kimsenin kötü niyeti yoktur; ilişkiyi zorlayan, çizelgenin kendisidir. Körfez psikolog araması yapan birinin aklındaki soru da bu olabilir: Sorun bende mi, düzende mi? Görüşmelerde önce herkesin taşıdığı yükü görünür kılar, sonra çizelgeyi değiştirmeden evin içinde neyin değişebileceğine bakarız.
Gündüz uykusunu bir aile anlaşmasına dönüştürmek
Gece vardiyasından dönen birinin uykusu, evin geri kalanı uyanıkken korunmaya çalışılır ve bu kendiliğinden olmaz. Uykuyu tek kişinin meselesi olmaktan çıkarıp evin ortak düzenine katmak hem uykuyu hem ilişkileri rahatlatır. Uykuya yönelik bilişsel davranışçı yöntemleri vardiyaya uyarlarken şu noktalardan başlarız:
- Uyku penceresini ilan edin. Hangi saatlerde uyuduğunuzu evdeki herkes bilsin; kapıya asılan küçük bir not, tekrar tekrar yapılan uyarılardan daha az gerginlik yaratır.
- Odayı geceye çevirin. Karartma perde, sessize alınmış telefon ve serin bir oda, bedenin gündüzü gece gibi algılamasına yardım eder.
- Uyanıştan sonraki ilk dakikaları koruyun. Göz açılır açılmaz gelen sorular ve istekler, günün geri kalanının tonunu belirler.
- Telafiyi sınırlayın. İzin günlerinde saatlerce uyumak, bir sonraki vardiyaya geçişi zorlaştırır.
Uyku birkaç haftalık düzenlemeye rağmen toparlanmıyorsa yalnızca alışkanlıklara değil, uykuya dair endişelere de bakmak gerekir: "Yine uyuyamayacağım" düşüncesi, uykuyu en çok kaçıran şeylerden biridir. Horlama, nefes durması ya da gündüz aşırı uyuklama varsa bir hekim değerlendirmesi de istenmelidir.
Eşler ve çocuklarla bağı canlı tutmak
Vardiya düzeninde ilişkileri yoran şey çoğu zaman büyük kavgalar değil, birikmiş küçük kırgınlıklardır. Evde kalan eş kendini yalnız ve görünmez hissedebilir; vardiyadan dönen ise yorgunluğunun anlaşılmadığını düşünür. İkisi de kendi açısından haklıdır ve tartışma bu yüzden bir türlü sonuçlanmaz.
Birlikte çalışırken üzerinde durduğumuz somut düzenlemelerden bazıları:
- Çizelge ne olursa olsun korunan, kısa ama düzenli bir aile zamanı
- Ev işlerinin ve çocuk bakımının vardiya listesiyle birlikte yeniden paylaşılması
- Çocuklara, ebeveynin neden gündüz uyuduğunun yaşlarına uygun bir dille anlatılması
- Kırgınlıkların vardiya çıkışında değil, iki tarafın da dinlendiği bir saatte konuşulması
- Vardiya değişim haftalarında büyük aile kararlarının birkaç gün ertelenmesi
Bu adımları tek başına başlatmak zor gelirse eşinizle ya da bütün aileyle birlikte görüşebiliriz; aile görüşmelerini İzmit’teki ofiste yapmak çoğu zaman daha verimlidir. Aileyi bir bütün olarak ele aldığım süreci aile danışmanlığı sayfasında anlattım. Evdeki gerginlik ergenlik çağındaki bir çocuğa yansıyorsa 12-18 yaş gençlerle bireysel görüşmeler de mümkündür.
Hereke gibi köklü ve küçük yerleşimlerde mahremiyet
Körfez’e bağlı Hereke, ipek halı geleneğiyle adı bilinen köklü bir yerleşim. Bu tür yerlerde aileler birbirini kuşaklar boyunca tanır; bu yakınlık bir güvence olduğu kadar, kişisel bir konuyu paylaşmayı zorlaştıran bir görünürlük de yaratabilir. "Psikoloğa gittiğimi duyan olur mu?" sorusu, destek almayı en çok erteleten sorulardan biridir.
Bu kaygıyı ciddiye alıyorum, çünkü gizlilik terapinin temelidir. Görüşmelerde paylaşılanlar meslek etiğinin gizlilik ilkeleriyle korunur; kimin benimle görüştüğünü de kimseyle paylaşmam. Bu ilkenin istisnaları yalnızca can güvenliğini ilgilendiren riskler ve yasal zorunluluklardır; bunları ilk görüşmede açıkça konuşuruz.
Pratikte iki seçenek var: Mahallenizden uzakta, İzmit’teki ofiste yüz yüze görüşmek ya da evden online danışmanlıkla bağlanmak. Online görüşmeyi seçerseniz evin içinde de küçük bir mahremiyet alanı gerekir; kapalı bir kapı ve kulaklık çoğu zaman yeter. Aileden biriyle aynı uzmana gitmek konusunda içinizde soru varsa, bunu da en başta konuşmak rahatlatır.
Körfez psikolog tavsiyesi alırken vardiyalı bir hayat için neye bakmalı?
Vardiya arkadaşınızdan, bir akrabanızdan ya da çocuğunuzun okulundaki bir veliden gelen öneri değerlidir; yine de her öneri, onu yapan kişinin kendi hayatından süzülür. Önerilen kişi de vardiyalı çalışıyorsa onun için işleyen saat düzeni size de uyabilir, ama yaşadığınız zorluk farklıysa yaklaşımın da farklı olması gerekebilir. Körfez psikolog tavsiyesi aldığınızda, önerilen uzmanın sizin düzeninize uyup uymadığını şu sorularla tartabilirsiniz:
- Saatler esnek mi? Dönüşümlü vardiyada sabit bir haftalık saat çoğu zaman tutmaz; randevunun çizelgeye göre planlanabilmesi gerekir.
- Online seçenek var mı? Gece haftalarında evden bağlanabilmek, sürecin kopmasını önler.
- Aileyle de çalışıyor mu? Vardiyanın yükü çoğu zaman bütün evi etkiler; gerektiğinde eşin ya da ailenin sürece katılabilmesi önemlidir.
- Unvan ve yöntem açık mı? Klinik psikolog unvanı ve kullanılan yaklaşım, sorduğunuzda net biçimde anlatılabilmelidir.
Hereke gibi küçük bir yerleşimde bu soruları yüksek sesle sormak istemiyorsanız, değerlendirmeyi kendiniz de yapabilirsiniz. Eğitimim ve çalışma biçimim hakkımda sayfasında yazılı; aklınıza takılanları WhatsApp’tan tek satırlık bir mesajla sorabilirsiniz.
Körfez için hizmetler
- Bireysel Terapi
- Bilişsel Davranışçı Terapi
- Kaygı ve Panik Atak Terapisi
- Ergen Danışmanlığı
- Aile Danışmanlığı
- Online Danışmanlık
- Psikolojik Testler
Körfez psikolog: sık sorulan sorular
Gece vardiyasından çıkınca görüşmeye gelebilir miyim?
Gelebilirsiniz, ama çoğu zaman önermem. Uykusuz bir zihinle yapılan görüşmede dikkat dağılır, duyguları düzenlemek zorlaşır ve görüşmeden alacağınız verim düşer. Daha iyi bir seçenek, uyuyup dinlendikten sonraki bir saati ya da izin gününüzü kullanmaktır. Ofise gelemeyeceğiniz günlerde aynı görüşmeyi uyandıktan sonra evden online danışmanlıkla yapabiliriz. Randevular Pazartesiden Cumartesiye, 09:00 ile 18:00 arasında verilir.
Körfez psikolog görüşmesi için İzmit’e gitmek mi, evden bağlanmak mı daha uygun?
İkisinin de avantajı var. İzmit’e gelmek, evin gürültüsünden ve rollerinden uzaklaşıp yalnızca kendinize ayrılmış bir saat yaratır; Hereke gibi tanıdık bir çevreden geliyorsanız mahalleden uzakta olmak da rahatlatabilir. Evden bağlanmak ise yol zamanını ortadan kaldırır ve vardiya aralarına daha kolay sığar. İkisini dönemlere göre birleştirmek de mümkündür; hangisinin size uyduğuna ilk görüşmelerde birlikte karar veririz.
Görüşme ücreti ne kadar, nasıl öğrenirim?
Bireysel görüşmenin ücreti 2026 itibarıyla 2.000 TL ile 2.500 TL arasındadır ve görüşmenin yüz yüze ya da online yapılması bu aralığı değiştirmez. Aile görüşmesi ile psikolojik test uygulamasının ücretleri ayrıdır; hangisiyle ilgilendiğinizi WhatsApp mesajınızda belirtmeniz yeterli, kesin tutarı randevu kesinleşmeden önce iletirim. Mesajınızda kendinizi anlatmanız gerekmez.
Eşim vardiyalı çalışıyor, ben tek başıma başvurabilir miyim?
Elbette. Vardiyanın yükü yalnızca çalışanda değil, evi ve çocukları çoğu zaman tek başına çeviren eşte de birikir. Kendi yorgunluğunuz, yalnızlık hissiniz ya da evdeki gerginlik için bireysel olarak başlayabilirsiniz. İlerleyen aşamada eşiniz de katılmak isterse ortak görüşmeler planlarız; istemezse süreç sizinle devam eder. Bireysel görüşmelerde paylaştıklarınız, onayınız olmadan eşinizle paylaşılmaz.
