Derince psikolog arayanlarla İzmit Yahyakaptan ofisimde yüz yüze ve online danışmanlıkla çalışıyorum; Derince ofise yakın olduğu için mesai bitiminde gelmek çoğu zaman mümkündür. Ben Yağmur Beste Efe, bilişsel davranışçı terapiyi temel alan bir klinik psikoloğum. Liman ve lojistik temposunun getirdiği iş stresi, tükenmişlik, vardiyanın bozduğu uyku ve bunların ev hayatına yansıması üzerinde birlikte çalışabiliriz. Görüşmeler Pazartesi ile Cumartesi arasında 09:00-18:00 saatlerinde yapılır; işin sıkıştırdığı haftalarda aynı süreç görüntülü olarak sürer.
Derince merkezinden İzmit Yahyakaptan ofisine
- Yol mesafesi
- yaklaşık 15 km
- Araçla
- trafiksiz yaklaşık 15 dakika
- İzmit’e vardıktan sonra
- Akçaray tramvayı: Yahya Kaptan durağından yürüyerek yaklaşık 10 dakika, Otogar durağından yürüyerek yaklaşık 12 dakika
Değerler yaklaşıktır; Derince Belediyesi çevresinden OpenStreetMap verisiyle hesaplanmıştır. Yoğun saatlerde süre uzayabilir.
Liman ve lojistik temposu zihinde nasıl birikir?
Derince Limanı’nın çevresinde çalışan biri için günün ritmini çoğu zaman masadaki takvim değil; yükleme, sevkiyat ve teslim saatleri belirler. Bir geminin gecikmesi ya da bir siparişin öne alınması, haftanın bütün planını bir anda değiştirebilir. Bu yüzden liman ve lojistik işlerindeki yorgunluk yalnızca bedensel değildir; her an bir şeyin aksayabileceğini bilerek hazırda beklemenin zihinsel bir bedeli vardır.
Lojistikte bir halkadaki aksama bütün zinciri etkiler. Sorumluluk duygusu yüksek biri için bu bilgi, her sorunu kendi omzunda taşıma eğilimine dönüşebilir. Bu yükün izleri de genellikle gündelik hayatın içine saklanır:
- Mesai bittiği halde her telefon bildiriminde omuzların kasılması
- Eve dönünce sohbete, çocukla oyuna, hatta dinlenmeye bile enerji kalmaması
- Küçük bir aksilikte büyük bir hata yapmış gibi hissetmek
- İzin gününü bir sonraki yoğunluğu bekleyerek geçirmek
Bunlar zayıflık işareti değil, uzun süre yüksek tempoda çalışan bir sinir sisteminin anlaşılır tepkileridir. Görüşmelerde önce bu döngünün haritasını birlikte çıkarır, sonra işin değiştiremeyeceğiniz kısmını değiştirebileceğiniz kısmından ayırırız.
Mesaiden sonra Yahyakaptan’a: görüşmeyi haftaya yerleştirmek
Körfezin kuzey kıyısında, İzmit’in batısında yer alan Derince’den ofise gelmek, ilin batı ucundaki ilçelere kıyasla kısa bir yol gerektirir. Bu yakınlık, terapide en çok zorlanılan şeylerden birini, yani düzenliliği kolaylaştırır. Çalışma saatlerim Pazartesi ile Cumartesi arasında 09:00-18:00; mesainiz öğleden sonra bitiyorsa günün son randevularından birine yetişmek çoğu zaman mümkündür. Hafta içi hiç boşluk kalmıyorsa Cumartesi de bir seçenektir.
Düzenli bir yer açmak için işe yarayan birkaç adım:
- Çizelgenizi paylaşın. Vardiya listeniz belli olduğunda WhatsApp üzerinden gönderirseniz, birkaç haftalık randevuyu baştan planlarız.
- Sabit bir gün seçin. Her hafta aynı gün ve saat, işin araya girme ihtimalini azaltır.
- Yolu bir ara durak olarak kullanın. İş konuşmalarını ofise varmadan kapatmak, görüşmeye işin gürültüsüyle değil kendinizle gelmenizi sağlar.
- Yedek planı baştan konuşun. Son dakika mesaisi çıkarsa o haftaki görüşmeyi iptal etmek yerine görüntülü bağlanabiliriz.
İlk görüşmeyi ofiste yapmanızı öneririm; yolu ve binayı bir kez görmek, sonraki haftalarda rutinin oturmasını kolaylaştırır.
Yorgunluk mu, tükenmişlik mi?
Yoğun bir haftanın ardından yorulmak olağandır ve dinlenince geçer. Tükenmişlikte ise dinlenmek eskisi kadar işe yaramaz. İkisini ayırt etmeye yardımcı olan bazı işaretler var:
- Geçmeyen bitkinlik: İzin günlerinin ardından bile yorgun uyanmak.
- Mesafe ve alaycılık: Bir zamanlar önemsediğiniz işe soğumak, iş arkadaşlarına tahammülün azalması.
- Yetersizlik hissi: Durmadan çalıştığınız halde hiçbir şeye yetişemediğinizi düşünmek.
- Bedenin sinyalleri: Sık baş ağrısı, mide yakınmaları, gecenin ortasında işi düşünerek uyanmak. Bu yakınmaların başka bir nedeni olup olmadığına bir hekimin bakması da önemlidir.
Bilişsel davranışçı terapide tükenmişliği tek bir "çok çalışıyorum" cümlesine indirgemeyiz. "Her şeye ben yetişmeliyim" ya da "hayır dersem güvenilmez olurum" gibi kuralları fark eder, bunları gerçek iş koşullarınızla sınar, mesai ile ev arasındaki sınırı somut adımlarla yeniden çizeriz.
Bu adımlar çoğu zaman küçük başlar: işten çıkınca eve girmeden kısa bir yürüyüş, belirli bir saatten sonra iş grubunu sessize almak, izin gününü işle ilgili kararlardan arındırmak. İşin kendisi değişmez, ama evde kapladığı alan daralır. Yetişkinlerle yürüttüğüm süreci bireysel terapi sayfasında ayrıntılı anlattım.
Derince psikolog tavsiyesi aldıysanız neye bakmalı?
Bir iş arkadaşınızın ya da komşunuzun önerisi ilk adımı kolaylaştırabilir. Yine de iyi niyetli bir Derince psikolog tavsiyesi, sizin için doğru uzmanı bulduğunuz anlamına gelmez; birine iyi gelen yaklaşım size uymayabilir. Önerilen kişiyi değerlendirirken şu sorular yol gösterir:
- Unvanı nedir? Psikolog, klinik psikolog ve psikiyatrist farklı eğitimlerden geçer; klinik psikoloğun lisansa ek olarak klinik alanda yüksek lisans yapmış ve psikoterapi eğitimi almış olması beklenir. İlaç kararı ise psikiyatriste aittir.
- Hangi yaklaşımla çalışıyor ve bunu size anlaşılır biçimde anlatabiliyor mu?
- Gizliliğin sınırlarını ve ücreti ilk görüşmeden önce açıkça paylaşıyor mu?
- Çalışma saatleri vardiya düzeninizle gerçekten örtüşüyor mu?
İlk görüşme iki taraf için de bir değerlendirme görüşmesidir. Kendinizi anlaşılmış hissetmiyorsanız bunu söylemek de sürecin bir parçasıdır; açıkça dile getirilen bir rahatsızlık, çoğu zaman çalışmanın yönünü düzeltir. İş yerinden gelen bir öneriyle başvurduysanız şunu da bilin: Benimle görüştüğünüzü öneriyi yapan kişiye bile söylemem; aynı çevreden iki kişinin görüşmeleri birbirinden tamamen bağımsız yürür.
Vardiya değiştiğinde online danışmanlıkla devam
Lojistikte çalışma düzeni bazen bir haftada tamamen değişir: gece vardiyasına geçersiniz, bir sevkiyat dönemi uzar ya da şehir dışına görevlendirilirsiniz. Böyle dönemlerde süreci askıya almak yerine görüşmeleri online danışmanlıkla sürdürmek mümkündür. Çerçeve aynı kalır: yaklaşık 50 dakikalık görüşme, aynı gizlilik ilkeleri, aynı hedefler. Bağlantıyı randevu gününden önce WhatsApp üzerinden gönderirim; görüşmeler kaydedilmez.
Online görüşmede ihtiyacınız olan, sözünüzün kesilmeyeceği ve konuşulanların duyulmayacağı bir alandır. Şehir dışı bir görevdeyseniz sessiz bir otel odası da bu iş için yeterli olabilir; evde böyle bir alan bulamıyorsanız çözümü birlikte ararız. Ayrıntıları online danışmanlık sayfasında bulabilirsiniz.
Hatırlatma: Randevu sistemi ve online görüşmeler acil durumlar için uygun değildir. Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa ya da kendinizi bir kriz içinde hissediyorsanız beklemeden 112’yi arayın.
Uygun gün ve saati belirlemek için WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz; vardiya listenizi eklemeniz planlamayı hızlandırır.
Derince için hizmetler
- Bireysel Terapi
- Bilişsel Davranışçı Terapi
- Kaygı ve Panik Atak Terapisi
- Ergen Danışmanlığı
- Aile Danışmanlığı
- Online Danışmanlık
- Psikolojik Testler
Derince psikolog: sık sorulan sorular
Derince’den İzmit’teki ofise iş çıkışı yetişmek mümkün mü?
Çoğu durumda evet. Derince ofise yakın ilçelerden biri olduğu için mesai bitiminde yola çıkıp günün son randevularından birine yetişmek mümkündür. Yoğun saatlerde yol uzayabileceğinden ilk görüşmelerde gerçek süreyi görür, randevu saatini buna göre ayarlarız. Mesainiz akşam geç bitiyorsa Cumartesi saatleri ya da evden online danışmanlık daha rahat bir seçenek olur.
Vardiyam her hafta değişiyorsa düzenli görüşme yapılabilir mi?
Yapılabilir; yalnızca planı haftalık değil, dönemlik kurmak gerekir. Vardiya listeniz çıktığında gönderirseniz, sabah vardiyasındaki haftalarda ofiste, gece vardiyasındaki haftalarda ise uyuyup dinlendikten sonra görüntülü görüşecek biçimde bir takvim çıkarırız. Önemli olan görüşmeler arasındaki boşluğun çok uzamamasıdır; uzun kopukluklar, görüşmelerde çalıştığımız becerilerin gündelik hayata yerleşmesini zorlaştırır.
Derince psikolog görüşmesinde ilk seferde neler konuşulur?
İlk görüşme, tanışmak ve durumu birlikte değerlendirmek içindir. Sizi başvurmaya yönelten konuyu, iş ve uyku düzeninizi, bunların evdeki hayata nasıl yansıdığını konuşuruz. Gizliliğin çerçevesini ve sınırlarını açıklar, ilk hedefleri birlikte belirleriz. Özel bir hazırlık gerekmez; aklınızdaki soruları not alıp gelmeniz yeterlidir. Görüşmenin sonunda nasıl bir düzenle ilerleyeceğimize birlikte karar veririz.
İş stresi için psikoloğa gitmek abartı mı?
Değil. Terapiye başlamak için her şeyin çok kötüye gitmesini beklemek gerekmez; erken başlayan bir çalışma çoğu zaman daha kısa sürer. Uykunuz haftalardır bozuksa, izinler dinlendirmiyorsa ya da işteki gerginlik evdeki ilişkilere taşmaya başladıysa bir değerlendirme görüşmesi yerinde olur. Bazen birkaç görüşmede kurulan yeni bir düzen bile yükü belirgin biçimde hafifletir.
