İzmit’te psikolog seçerken altı ölçüte bakın: unvan ve eğitim (psikolog, klinik psikolog ve psikiyatrist farkı), kullanılan terapi yaklaşımının kanıta dayalı olup olmadığı, uzmanın çalıştığı yaş grubu ve konular, seans düzeni (yüz yüze veya online, süre, sıklık, ücret şeffaflığı), gizlilik çerçevesinin ilk görüşmede açıklanması ve ilk birkaç seansta kurulan güven ilişkisi. Aşağıda her maddeyi kısaca açıklıyorum.
1. Unvan ve eğitim
Türkiye’de “psikolog” dört yıllık psikoloji lisansını tamamlayan kişidir. “Klinik psikolog” unvanı ise 2011’de 1219 sayılı Kanun’a eklenen düzenlemeyle psikoloji lisansı üzerine klinik psikoloji yüksek lisansına bağlanmıştır; klinik psikologlar psikoterapi uygulama eğitimi almış uzmanlardır. “Psikiyatrist” tıp fakültesi mezunu bir hekimdir; tanı koyar ve ilaç yazabilir. “Psikolojik danışman” ise rehberlik ve psikolojik danışmanlık lisansı mezunudur.
Pratik öneri: Uzmanın web sitesinde veya profilinde lisans ve yüksek lisans bilgisinin açıkça yazılı olmasını bekleyin. Sormaktan çekinmeyin; eğitimini paylaşmak istemeyen bir uzman, ilk kırmızı bayraktır.
2. Terapi yaklaşımı
Bilişsel davranışçı terapi, şema terapi, EMDR, psikodinamik terapi gibi yaklaşımların her biri farklı sorunlarda farklı düzeyde araştırılmıştır. Kaygı, panik atak ve depresyon gibi konularda bilişsel davranışçı terapi en çok araştırılmış yaklaşımlardan biridir. Uzmanınıza şu iki soruyu sorabilirsiniz: “Hangi yaklaşımla çalışıyorsunuz?” ve “Bu yaklaşım benim yaşadığım sorunda ne kadar araştırılmış?” Net cevap alamıyorsanız düşünmek için zaman ayırın.
3. Uzmanlık alanı ve yaş grubu
Hiçbir uzman her konuda ve her yaş grubuyla aynı derinlikte çalışmaz. Çocuk, ergen, yetişkin, çift ve aile çalışmaları farklı eğitim ve deneyim gerektirir. Kendiniz için değil de çocuğunuz için destek arıyorsanız, uzmanın ergenlerle düzenli çalışıp çalışmadığını ve ebeveynleri sürece nasıl dahil ettiğini sorun.
4. Seans düzeni ve ulaşılabilirlik
Terapi düzenli devam gerektirir; ulaşımı zor bir ofis, süreci baştan zorlaştırır. İzmit merkezde Yahyakaptan gibi ulaşımı kolay bir konum ya da online danışmanlık seçeneği süreklilik açısından fark yaratır. Seans süresi, sıklık, ücret ve iptal koşullarının randevu öncesinde açıkça paylaşılmasını bekleyin. Ücretlerin neye göre belirlendiğini ayrı bir yazıda anlattım.
5. Gizlilik çerçevesi
İyi bir ilk seans, gizliliğin sınırlarının açıklanmasıyla başlar: Neler gizli kalır, hangi istisnai durumlarda (yaşamsal risk, yasal zorunluluk) gizlilik aşılabilir, ergenlerle çalışırken ebeveynlere ne paylaşılır. Bu çerçeveyi sormadan açıklayan bir uzman, meslek etiğini önemsediğini göstermiş olur.
6. Güven ilişkisi
Araştırmalar terapist ile danışan arasındaki iş birliğinin, yani terapötik ittifakın, sonucu belirleyen en önemli etkenlerden biri olduğunu tutarlı biçimde göstermektedir. İlk iki üç seans sonunda kendinize sorun: Dinlendiğimi hissediyor muyum? Hedeflerimiz net mi? Yargılanmadan konuşabiliyor muyum? Cevaplar olumsuzsa bunu uzmanınızla açıkça konuşmak, hatta uzman değiştirmek meşrudur.
Kırmızı bayraklar
- “Kesin sonuç” veya “garanti” vaadi
- Eğitim ve unvan bilgisini paylaşmaktan kaçınma
- İlk seansta gizlilik çerçevesini açıklamama
- Hekim olmadığı halde ilaç önerme veya kesme telkini
- Ücret ve iptal koşullarının belirsiz bırakılması
- Seansların sürekli uzaması, kısalması veya ertelenmesi
İzmit’te nereden başlamalı?
Yorum platformları bir fikir verir, ancak tek ölçüt olmamalıdır. Uzmanın kendi sitesinde eğitimini, yaklaşımını ve çalışma alanlarını açıkça anlatıp anlatmadığına bakın; kısa bir WhatsApp mesajıyla ilk izlenimi alın. Ben İzmit Yahyakaptan’daki ofisimde ve online olarak yetişkin, ergen ve ailelerle bilişsel davranışçı terapi odaklı çalışıyorum. Hizmetlerimi inceleyebilir, sorularınız için iletişime geçebilirsiniz.
