Online psikolog görüşmesi, yüz yüze ilk görüşmeyle aynı içeriğe sahiptir: tanışma, gizlilik çerçevesi, başvuru nedeni ve hedefler. Farklı olan, ortamı sizin hazırlamanızdır. Görüşme öncesinde kapısı kapanan bir oda, kulaklık, şarjı dolu bir cihaz ve önceden denenmiş bir bağlantı yeterlidir; görüşme bağlantısı randevudan önce WhatsApp üzerinden iletilir. Evde gizliliği sağlamak için ev halkına o saatte rahatsız edilmeyeceğinizi söylemek ve bildirimleri kapatmak işe yarar. Kocaeli dışından, Türkiye’nin her yerinden ve yurt dışından online danışmanlık görüşmeleri yapıyorum.
Ortam ve cihaz
Online görüşmede ortam, terapi odasının yerine geçer; bu nedenle biraz özen hak eder. İdeal olan, kapısı kapanan ve görüşme boyunca yalnız kalabileceğiniz bir odadır. Yatak odası, çalışma odası, hatta park etmiş bir araba bile olabilir; önemli olan bölünmemek ve rahat oturabilmektir. Işığın yüzünüze önden gelmesi ve pencereye sırtınızı dönmemeniz görüntüyü netleştirir; birbirimizin yüz ifadesini görebilmek, görüşmenin kalitesini doğrudan etkiler.
Cihaz konusunda öncelik sırası şöyledir: bilgisayar, tablet, telefon. Telefon da işe yarar, ancak ekranın küçüklüğü ve elde tutma zorunluluğu dikkati dağıtabilir; telefonla katılacaksanız cihazı göz hizasında sabit bir yere yaslayın. Kulaklık iki nedenle önemlidir: Sesi daha net duyarsınız ve odadaki başkaları benim söylediklerimi duyamaz. Görüşmeden önce şarjı ve internet bağlantısını kontrol edin; mümkünse aynı ağdaki diğer cihazların video akışını o saat için durdurun. Yanınızda su, bir not defteri ve kalem bulunsun; görüşme sırasında not almak isteyebilirsiniz.
Gizlilik için ev içi düzen
Online danışmanlıkta gizliliğin benim tarafım meslek etiğiyle güvence altındadır; görüşmeler kaydedilmez ve yüz yüze görüşmeyle aynı ilkelere tabidir. Sizin tarafınızdaki gizlilik ise ev düzenine bağlıdır ve önceden planlanmalıdır:
- Ev halkına görüşme saatini söyleyin ve o süre boyunca kapının çalınmamasını isteyin. "Bir toplantım var" demek yeterlidir; ne görüşmesi olduğunu açıklamak zorunda değilsiniz.
- Küçük çocuklar varsa görüşme saatini uyku vaktine ya da başka bir yetişkinin ilgilenebileceği bir zamana denk getirin.
- Kapı altından ses gitmesin diye kapı dışına küçük bir beyaz gürültü kaynağı (fan, radyo) konabilir.
- Cihazdaki bildirimleri kapatın; görüşme uygulaması dışındaki pencereleri kapatmak dikkatinizi de korur.
- Evde uygun bir alan yoksa, park halindeki araba ya da bir arkadaşın boş odası da çözüm olabilir.
Gizliliği sağlayamayacağınızı düşündüğünüz bir gün, görüşmeyi ertelemek daha doğrudur; rahat konuşamadığınız bir görüşme verimsiz olur. Bunu benimle paylaşmanız yeterlidir, birlikte yeni bir saat belirleriz.
Görüşme akışı
Randevu saati yaklaştığında görüşme bağlantısı WhatsApp üzerinden gelir; birkaç dakika önce bağlanmanız, ses ve görüntüyü kontrol etmemiz için zaman tanır. Görüşmenin kendisi yüz yüze görüşmeyle aynı sırayı izler: Önce gizliliğin kapsamını ve online görüşmeye özgü birkaç kuralı (kayıt yapılmaması, bağlantı koparsa ne yapılacağı, acil bir durumda bulunduğunuz yerdeki 112 hattı) konuşuruz. Ardından sizi görüşmeye getiren konu, kısa öykünüz ve beklentileriniz gelir. Sonunda hedefler ve görüşme düzeni netleşir.
Online görüşmelerde konuşmanın biraz daha yavaş akması normaldir; ses gecikmesi nedeniyle birbirimizin sözünü kesmemek için küçük duraklamalar olur. Bunu fark edip ilk görüşmelerde kısa cümleler kurmak yardımcı olur. Ekranda kendinizi görmek dikkatinizi dağıtıyorsa kendi görüntünüzü küçültebilir ya da gizleyebilirsiniz; ben sizi görmeye devam ederim. Görüşme yaklaşık 50 dakika sürer ve bitiş saatine sadık kalınır. Sonraki görüşmelerde düşünce kayıtları ve seans arası uygulamalar için dosya ya da fotoğraf paylaşımı görüşme öncesinde yapılabilir.
Teknik sorun olursa
Bağlantı kopmaları online danışmanlığın gerçeğidir ve önceden planlandığında sorun olmaktan çıkar. İlk görüşmede kararlaştırdığımız basit kurallar şunlardır:
- Görüntü donarsa ya da ses giderse önce bir dakika bekleriz; çoğu kopma kendiliğinden düzelir.
- Düzelmezse görüşmeden çıkıp aynı bağlantıyla yeniden gireriz.
- Birkaç dakika içinde bağlantı kurulamazsa WhatsApp üzerinden yazışır, gerekirse görüşmeyi sesli aramayla tamamlarız.
- Kayıp süre, mümkünse aynı görüşmenin sonuna eklenir ya da bir sonraki görüşmede telafi edilir.
Kopma riskini azaltmak için görüşmeden önce cihazı yeniden başlatmak, mümkünse kablolu bağlantı kullanmak ve telefonu yedek bağlantı olarak hazırda tutmak yeterlidir. Teknik aksaklık nedeniyle utanmanıza ya da özür dilemenize gerek yoktur; bu durumlar görüşmenin bir parçasıdır ve sakin biçimde çözülür.
Kısa kontrol listesi: Kapısı kapanan oda, kulaklık, dolu şarj, denenmiş bağlantı, kapalı bildirimler, yanınızda su ve not defteri. Bu altı madde tamamsa görüşmeye hazırsınız.
Yüz yüze görüşmeyle farkı
Araştırmalar, bilişsel davranışçı terapinin görüntülü görüşmeyle uygulanmasının birçok alanda yüz yüze görüşmeye benzer sonuçlar verdiğini göstermektedir; benim deneyimim de bu yöndedir. Yine de farklar vardır ve bilinmesi gerekir. Online görüşmede yol yoktur; bu, görüşmeyi iş günü içine yerleştirmeyi kolaylaştırır ama görüşme öncesi ve sonrası geçiş zamanını da ortadan kaldırır. Görüşmeden önce beş dakika oturup zihni toplamak, sonrasında hemen işe dönmek yerine kısa bir yürüyüş yapmak bu geçişi yeniden kurar.
Bazı çalışmalar yüz yüze daha uygundur: Psikolojik test uygulamaları, yaşamsal risk taşıyan dönemler ve ergenlerle ilk değerlendirmenin bir kısmı. Bu durumlarda İzmit Yahyakaptan’daki ofiste yüz yüze görüşmeyi öneririm; Kocaeli içinden ulaşımı kolaydır. İki biçim birbirini dışlamaz: Yüz yüze başlayıp taşınma ya da seyahat nedeniyle online devam etmek, ya da tam tersi mümkündür. Ayrıntılar online danışmanlık sayfasında; ilk görüşme için WhatsApp üzerinden yazmanız yeterlidir.
Sık sorulan sorular
Online psikolog görüşmesi için hangi uygulama kullanılıyor?
Görüşme bağlantısı randevudan önce WhatsApp üzerinden iletilir; ek bir hesap açmanız gerekmez, bağlantıya tıklamak yeterlidir. Bilgisayar, tablet ya da telefonla katılabilirsiniz. Uygulamayı ilk kez kullanacaksanız görüşmeden birkaç dakika önce bağlanmanızı öneririm; ses ve görüntüyü birlikte kontrol ederiz. Kullandığınız cihazda kamera ve mikrofon izninin verilmiş olması gerekir.
Online görüşmede kamera kapalı olabilir mi?
Tercihen açık olmalıdır; yüz ifadesi ve beden dili, konuşulanların önemli bir parçasıdır ve karşılıklı anlaşılmayı kolaylaştırır. Bununla birlikte, kamera karşısında olmak ilk görüşmede çok zorlayıcıysa bunu birlikte konuşabiliriz; sosyal kaygısı olan danışanlarda kamerayı açmak bile ilk çalışma hedeflerinden biri olabilir. Sesli görüşme yalnızca teknik zorunluluk halinde ve kısa süreli bir çözüm olarak kullanılır.
Online danışmanlık için evde uygun bir yer yoksa ne yapmalıyım?
Bu sık karşılaşılan bir durumdur ve çözümleri vardır: park halindeki bir araba, işten sonra boşalan bir ofis odası, bir arkadaşın boş odası ya da ev halkının dışarıda olduğu bir saat. Kulaklık kullanmak, odadaki başkalarının benim söylediklerimi duymasını engeller; sizin tarafınızdaki sesler için kapı dışına küçük bir beyaz gürültü kaynağı konabilir. Hiçbiri mümkün değilse yüz yüze görüşme daha uygun olabilir.
